İstanbul, üç büyük imparatorluğa başkentlik yapmış ve asırlar boyunca Hristiyanlığın en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Tarihin bu görkemli kavşağında, Hristiyanlığın farklı mezhepleri – Ortodoks, Katolik, Protestan, Ermeni, Süryani – yüzyıllardır yan yana varlıklarını sürdürmektedir. Şehrin her köşesinde, özellikle de Balat, Fener, Beyoğlu, Kadıköy ve Adalar’da, hala kapıları açık, cemaatleriyle canlılığını koruyan yüzlerce kilise bulunmaktadır. Bu yapılar sadece dini ibadet mekanları değil, aynı zamanda İstanbul’un çok kültürlü kimliğinin ve mimari dehasının da en nadide örnekleridir. Bu rehber, İstanbul’da aktif olarak kullanılan 35’ten fazla kiliseyi derinlemesine inceleyerek, bu zengin mirasın izini sürmektedir.
Ortodoks Kiliseleri: Doğu Hristiyanlığının Kalbi
Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin merkezi olan İstanbul, Ortodoks dünyası için özel bir öneme sahiptir. Fener ve Balat semtleri, bu inancın tarihi köklerini en güçlü hissettiren yerlerdir. Bu bölgedeki kiliseler genellikle Bizans sonrası döneme ait olup, dönemin mimari kısıtlamalarına rağmen iç mekan zenginliklerini korumuşlardır.
1. Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi ve Aya Yorgi Kilisesi (Hagios Georgios)
Fener semtinde, Haliç kıyısında yer alan bu kompleks, sadece bir kilise değil, aynı zamanda Ortodoks dünyasının manevi ve idari merkezidir. Patrikhanenin avlusunda bulunan Aya Yorgi Kilisesi, Patrikliğin ana ibadet yeridir ve 1600’lü yıllardan itibaren bu statüsünü korumuştur. Kilisenin içi, altın varaklı ikonostasis (ikon duvarı) ve azizlerin kutsal emanetleriyle son derece zenginleştirilmiştir.
Burası, her yıl binlerce Ortodoks Hristiyan’ın hac amacıyla ziyaret ettiği, dünya Ortodoksluğu için bir nevi “Roma” kabul edilen, büyük bir manevi yoğunluğa sahiptir. Kilisenin mimarisi görece sade olsa da, içerideki dini sanat eserleri ve tarihi kalıntılar paha biçilmezdir. Özellikle Paskalya ve Noel gibi büyük dini bayramlarda yapılan ayinler, görkemiyle dikkat çekmektedir. Kilise, cemaati ve ziyaretçileri için Doğu Hristiyanlığının binlerce yıllık geleneğini yaşatmaktadır ve İstanbul’un kültürel nabzının önemli bir parçasıdır.
2. Balıklı Rum Kilisesi (Zoodochos Pege)
Yedikule surlarının hemen dışında, adını efsanevi balıklardan alan Balıklı Rum Kilisesi ve Ayazması, İstanbul’un en ünlü ve kutsal mekanlarından biridir. Kilisenin en belirgin özelliği, içerisindeki “Yaşam Veren Kaynak” anlamına gelen Zoodochos Pege Ayazması’dır. İnanışa göre bu su, şifa verici özelliklere sahiptir. Kilise kompleksinde ayrıca Rum Ortodoks mezarlığı da bulunmaktadır; burada İstanbul’un Rum cemaatinin önemli isimlerinin kabirleri yer alır. Kilisenin bahçesi, şehrin karmaşasından uzak, huzurlu ve mistik bir atmosfere sahiptir. Mevcut yapı, 19. yüzyılda inşa edilmiş olsa da, ilk kilisenin Bizans dönemine, hatta 5. yüzyıla kadar uzandığı rivayet edilir. Balıklı Kilise, cemaat üyeleri ve ziyaretçiler için hem tarihi bir ibadet alanı hem de bir şifa kapısı olarak görülmektedir ve her mevsim ziyaretçi akınına uğrar.
3. Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi (Kutsal Üçlü)
Taksim Meydanı’nın hemen yakınında, modern İstanbul’un kalbinde görkemli bir şekilde yükselen Aya Triada Kilisesi, mimarisiyle en dikkat çekici Ortodoks yapılarından biridir. Kilise, 1880 yılında mimar P. Kampanakis tarafından tasarlanmış ve Barok ile Neo-Bizans stilini ustaca harmanlamıştır. İki büyük çan kulesi, görkemli kubbesi ve zengin dış süslemeleri, ona adeta bir katedral havası verir. İç mekanı, freskler, yaldızlı ikonlar ve vitraylarla doludur. Beyoğlu’nun bu merkezi noktasındaki varlığı, şehrin kozmopolit yapısını ve farklı inançların yan yana varoluşunu simgeler. Geniş bir cemaate hizmet veren Aya Triada, İstanbul’un en aktif ve görsel açıdan en etkileyici Ortodoks kiliselerinden biri olarak kabul edilmektedir.
4. Ayia Efimia Kilisesi (Kadıköy)
Anadolu Yakası’nın merkezi Kadıköy’de bulunan Ayia Efimia Rum Ortodoks Kilisesi, bölgenin canlı Ortodoks cemaatinin önemli bir merkezidir. Kilise, 1830’lu yıllarda inşa edilmiş olup, dönemin neo-klasik mimari özelliklerini taşır. Sade dış görünüşünün aksine, iç mekanı geleneksel Ortodoks süslemeleri, ikonaları ve ahşap işçilikleriyle zenginleştirilmiştir. Ayia Efimia, özellikle genç cemaat üyeleri için çeşitli dini ve kültürel etkinliklere ev sahipliği yaparak Kadıköy’deki Ortodoks yaşamının önemli bir dinamiğini oluşturur. Merkezi konumu, onu Anadolu Yakası’nın en kolay ulaşılabilen ve en aktif kiliselerinden biri yapar.
5. Ayios Dimitrios Kilisesi (Kuruçeşme)
Boğaz’ın Avrupa Yakası’nda, Kuruçeşme semtinde yer alan Ayios Dimitrios Kilisesi, harika Boğaz manzarasına sahip, huzurlu bir konumdadır. 18. yüzyıldan kalma bu zarif yapı, ahşap tavanı ve etkileyici ikonlarıyla bilinir. Kilise, genellikle daha küçük ve sıkı bir cemaate hizmet vermektedir, ancak mimari güzelliği ve manevi atmosferi nedeniyle ziyaretçilerin de ilgisini çeker. Özellikle aziz günlerinde düzenlenen ayinler, Boğaz’ın tarihi dokusuyla birleşerek unutulmaz bir manevi deneyim sunar.
6. Aya Nikola Kilisesi (Yeşilköy)
İstanbul’un Avrupa Yakası’ndaki Yeşilköy semtinde bulunan Aya Nikola Kilisesi, özellikle büyük ve aktif bir Rum Ortodoks cemaatine hizmet vermektedir. 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen bu yapı, dönemin eklektik mimari anlayışını yansıtır. Kilisenin içi, tipik Ortodoks tarzında süslenmiş olup, göz alıcı ikonostasis’i ve renkli freskleriyle dikkat çeker. Yeşilköy’ün kozmopolit yapısının bir parçası olan Aya Nikola, cemaatinin dini ve sosyal yaşamında önemli bir rol oynamaktadır.
7. Aya Triada Kilisesi (Heybeliada)
Prens Adaları’nın en görkemli yapılarından biri olan Heybeliada’daki Aya Triada Kilisesi, aynı zamanda tarihi Heybeliada Ruhban Okulu’nun bulunduğu manastır kompleksinin bir parçasıdır. Kilise, 19. yüzyıldan kalma olup, neo-Bizans mimarisinin özelliklerini taşır. Sakin ada atmosferi içinde, hem dini hem de tarihi açıdan büyük bir değere sahiptir. Ayinler düzenli olarak yapılır ve ziyaretçilere açıktır, ancak Ruhban Okulu’nun ana binası şu anda kapalıdır.
8. Meryem Ana Kanake Kilisesi (Fener)
Fener semtinin tarihi sokaklarında gizlenmiş olan bu küçük ve mütevazı kilise, Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’ne yakın bir konumdadır. Daha çok yerel cemaate hizmet veren bu yapı, Bizans sonrası dönemin mimari sadeliğini yansıtır. Adını, Bizans döneminde burada bulunan ve büyük saygı gören bir ikonadan almıştır.
9. Ayios Konstantinos ve Eleni Kilisesi (Elmalı, Beyoğlu)
Beyoğlu’nun hareketli arka sokaklarında yer alan bu kilise, küçük ancak aktif bir cemaate sahiptir. İmparator Konstantinos ve annesi Helena’ya adanmıştır. Kilise, 19. yüzyılda yeniden inşa edilmiş olup, Ortodoks geleneğini sadık bir şekilde yaşatmaktadır.
10. Hagios Haralambos Kilisesi (Büyükada)
Büyükada’nın tepelerinde yer alan Hagios Haralambos Kilisesi, adanın en güzel manzaralarından birine sahiptir. 19. yüzyılın ortalarında inşa edilen yapı, neoklasik tarzda olup, ada cemaatinin dini yaşamında merkezi bir rol oynamaktadır.
Katolik Kiliseleri: Latin ve Doğu Ritüeli
İstanbul’daki Katolik cemaati, Latin (Roma Katolik) ritüelini kullanan İtalyan, Fransız, Polonyalı ve Levanten kökenliler ile Doğu Katolik (Ermeni Katolik, Süryani Katolik, vb.) mezheplere mensup gruplardan oluşur. Özellikle Beyoğlu ve Galata, bu yapıların yoğunlaştığı bölgelerdir.
11. Sent Antuan Kilisesi (St. Anthony of Padua)
İstiklal Caddesi’nin en görkemli ve en bilinen yapılarından biri olan Sent Antuan Kilisesi, İstanbul’un en büyük Katolik kilisesidir. 1912 yılında İtalyan mimar Giulio Mongeri tarafından Venedik Neo-Gotik tarzında inşa edilmiştir. Kırmızı tuğlalı cephesi, devasa vitrayları ve üç nefli, geniş iç mekanıyla ziyaretçileri büyülemektedir. Sent Antuan, sadece dini ayinleriyle değil, aynı zamanda düzenlediği Klasik Batı Müziği konserleriyle de İstanbul’un kültürel yaşamında önemli bir yer tutar. Kilise, Latin ritüeline uygun ayinlerin yanı sıra, genellikle İngilizce ve İtalyanca dillerinde de hizmet vermektedir. Yüksek tavanları ve loş ışığı, içeri giren herkesi manevi bir huzur atmosferiyle sarar.
12. Sent Piyer ve Sent Pol Kilisesi (St. Peter and St. Paul)
Galata’da, eski Ceneviz surlarının kalıntıları üzerine inşa edilmiş olan bu kilise, köklü bir geçmişe sahiptir. Mevcut yapı 19. yüzyılın ortalarından kalmadır ve bir Dominiken kilisesi olarak bilinir. Sent Piyer ve Sent Pol, sade dış cephesinin aksine, Gotik unsurlarla zenginleştirilmiş etkileyici bir iç mekana sahiptir. Galata’nın tarihi dokusu içinde gizlenmiş olan bu yapı, İstanbul’un İtalyan ve Levanten Katolik cemaatinin önemli ibadet noktalarından biridir. Kilise, bölgedeki Katolik mirasının en sağlam ve az bilinen örneklerinden biridir.
13. Sent Esprit Kilisesi (Kutsal Ruh Katedrali)
Harbiye’de, Fransız Sarayı’nın hemen yanında bulunan Sent Esprit Kilisesi, İstanbul Latin Katolik Başpiskoposluğu’nun katedralidir. 1846 yılında inşa edilmiş olan bu yapı, Barok ve Neoklasik mimari özelliklerini sergiler. Kilisenin altında, hem Osmanlı döneminde görev yapmış Fransız büyükelçilerinin hem de Polonyalı Prens Adam Jerzy Czartoryski’nin mezarları bulunmaktadır. Kilisenin görkemli kubbesi ve zengin iç süslemeleri, ona resmi bir katedral atmosferi verir. Düzenli olarak ayinler ve resmi Katolik törenleri düzenlenir.
14. Meryem Ana Doğuş Kilisesi (Santa Maria Draperis)
İstiklal Caddesi üzerinde, Sent Antuan’a yakın bir konumda bulunan Santa Maria Draperis, Fransisken Tarikatı’na ait bir Latin Katolik kilisesidir. İlk olarak 16. yüzyılda inşa edilmiş olsa da, yangınlar nedeniyle birkaç kez restore edilmiştir; mevcut yapı 1769’dan kalmadır. Kilise, özellikle içinde barındırdığı değerli ikonaları ve dini resimleriyle bilinir. Daha küçük ve samimi bir atmosfer sunan bu kilise, Beyoğlu’nun Katolik mirasının derinliğini yansıtan önemli bir parçasıdır.
15. Sent Jozef Latin Katolik Kilisesi (Kadıköy)
Anadolu Yakası’ndaki Kadıköy’de yer alan Sent Jozef Kilisesi, bölgedeki Latin Katolik cemaatinin en önemli merkezidir. 18. yüzyılın sonlarında inşa edilmiş olan bu yapı, sade ve zarif mimarisiyle dikkat çeker. Geniş bir bahçeye sahip olan kilise, cemaatinin sosyal ve dini etkinlikleri için bir buluşma noktası işlevi görür. Sent Jozef, Anadolu Yakası’ndaki Katolik inancının canlılığını ve sürekliliğini temsil etmektedir.
16. Sent Loe Latin Katolik Kilisesi (St. Louis)
Beyoğlu’nda, Tünel’e yakın bir konumda yer alan bu kilise, Fransız Katolik cemaatine hizmet vermektedir. 19. yüzyıldan kalma olan yapı, zarif Gotik ve Neoklasik unsurları birleştirir. Küçük ve butik bir yapıya sahip olmasına rağmen, özellikle Fransız Katolik kültürü ve ritüelleri açısından önem taşır.
17. Sent Piyetro ve Sent Paul Kilisesi (St. Peter and St. Paul)
Beyoğlu’nda yer alan bu küçük ama tarihi kilise, İtalyan cemaatinin önemli bir ibadet mekanıdır. Tipik bir Latin Katolik kilisesi düzenine sahip olan yapı, sade ve huzurlu iç mekanıyla dikkat çeker.
18. Surp Pırgiç Ermeni Katolik Kilisesi (Taksim)
Doğu Katolik Kiliselerine ait olan Surp Pırgiç, Taksim’de yer alır ve Ermeni Katolik cemaatinin ana kilisesidir. 19. yüzyılda inşa edilen bu yapı, Batı mimarisi ve Ermeni kilise geleneğinin unsurlarını birleştirir. Ermeni Katolik Patrik Vekilliği’nin de bulunduğu bu kilise, Ermeni ve Katolik ritüellerinin harmanlandığı özel bir atmosfere sahiptir.
Ermeni Kiliseleri: Anadolu’nun Kadim Mirası
İstanbul’daki Ermeni Apostolik ve Ermeni Katolik Kiliseleri, şehrin kültürel ve dini tarihinin en eski ve en sağlam miraslarından biridir. Bu yapılar genellikle Kumkapı, Samatya, Beyoğlu ve Kadıköy gibi Ermeni cemaatinin yoğun olduğu semtlerde bulunur.
19. Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi (Karaköy)
Karaköy’ün hareketli liman bölgesinde, 19. yüzyıldan kalma bu görkemli kilise, İstanbul’un en eski Ermeni Apostolik kiliselerinden biridir. Kilise, Ermeni mimarisinin klasik özelliklerini yansıtır; güçlü taş yapısı, üç katlı ve etkileyici bir kubbe ile taçlandırılmıştır. “Aydınlatıcı Aziz Gregorius”a adanmış olan bu kilise, Ermeni cemaatinin tarihi ve manevi kimliği için büyük önem taşır. Sadece ibadet için değil, aynı zamanda Ermeni sanat ve kültürünün yaşatıldığı bir merkez olarak da aktif rol oynamaktadır.
20. Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Kumkapı)
Kumkapı’da bulunan Surp Asdvadzadzin, İstanbul Ermeni Patrikhanesi’nin resmi merkezi olmasa da, cemaat içinde büyük bir öneme sahiptir ve Ermeni Patrik Vekilliği’ne ev sahipliği yapar. Kilise, 1641 yılına kadar uzanan bir geçmişe sahip olmakla birlikte, mevcut yapı 19. yüzyılda yeniden inşa edilmiştir. Ermeni mimarisinin zarif taş işçiliğini sergiler. Kumkapı, geleneksel Ermeni cemaatinin yoğunlaştığı bir semt olduğundan, bu kilise dini bayramlarda ve özel günlerde büyük bir kalabalığa ev sahipliği yapar.
21. Surp Takavor Kilisesi (Kadıköy)
Anadolu Yakası’nın önemli Ermeni Apostolik kiliselerinden biri olan Surp Takavor, Kadıköy’ün merkezi meydanına yakın bir konumdadır. 18. yüzyıldan beri varlığını sürdüren bu kilise, bölgedeki Ermeni cemaatinin dini ve sosyal hayatının odak noktasıdır. Kilisenin yanında bulunan okulu ve diğer sosyal tesisleri, cemaat bağlarını güçlendirmektedir.
22. Surp Yerrortutyun Kilisesi (Üsküdar)
Üsküdar’da yer alan Surp Yerrortutyun, “Kutsal Üçlü” anlamına gelir ve Anadolu Yakası’ndaki önemli Ermeni Apostolik kiliselerinden biridir. 19. yüzyılın ortalarında inşa edilen yapı, cemaatinin geleneksel ayinlerini ve kültürel etkinliklerini düzenli olarak sürdürmektedir.
23. Surp Harutyun Kilisesi (Beyoğlu)
İstiklal Caddesi’ne yakın bir konumda, Beyoğlu’nun Ermeni Katolik cemaatine hizmet veren bu kilise, zarif mimarisiyle dikkat çeker. Daha çok kentli ve Batı’ya yakın Ermeni cemaatine hitap eder.
24. Surp Haç Kilisesi (Gedikpaşa)
Fatih bölgesinde, Gedikpaşa’da bulunan Surp Haç, tarihi bir Ermeni Apostolik kilisesidir. Çevresindeki okulu ve sosyal tesisleriyle birlikte Gedikpaşa Ermeni cemaatinin kültürel ve dini merkezi olarak hizmet vermeye devam etmektedir.
25. Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi (Ortaköy)
Boğaz kıyısındaki Ortaköy’de yer alan bu kilise, Ortaköy Ermeni cemaatinin önemli bir ibadet yeridir. 19. yüzyılın ortalarında inşa edilmiş olup, Boğaz’ın tarihi dokusu içinde yer almaktadır.
Protestan Kiliseleri: Yeni Ritüel ve Uluslararası Cemaat
İstanbul’daki Protestan Kiliseleri, genellikle yabancı ülkelerin (İngiliz, Alman, Hollanda) konsoloslukları veya elçilikleri tarafından kurulmuştur ve hem o ülkelerin vatandaşlarına hem de yerel Protestan cemaatine hizmet vermektedir.
26. Kırım Anıt Kilisesi (Crimean Memorial Church)
Beyoğlu’nda, Tophane yakınlarında bulunan Kırım Anıt Kilisesi, İngiliz Anglikan cemaatine hizmet vermektedir. Kırım Savaşı’nda hayatını kaybeden İngiliz askerlerinin anısına 1858 yılında inşa edilmiştir ve Neo-Gotik mimarinin en güzel örneklerindendir. Yüksek kuleleri, vitrayları ve tipik Gotik kemerleriyle dikkat çeker. Türkiye’nin en önemli Anglikan yapısıdır ve düzenli olarak İngilizce ayinler düzenlenir. Kilisenin varlığı, Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki İngiliz etkisinin ve Batı ile olan ilişkilerin bir simgesidir.
27. Alman Protestan Kilisesi
Tünel’e yakın bir sokakta yer alan bu kilise, İstanbul’daki Alman Protestan cemaatinin ana ibadet mekanıdır. 1860’lı yıllarda inşa edilmiş olan yapı, sade ve işlevsel Protestan mimarisini yansıtır. Kilise, sadece ibadet için değil, aynı zamanda Almanca konuşan cemaat için sosyal ve kültürel bir merkez olarak da hizmet vermektedir. Alman Lisesi ve diğer Alman kurumlarıyla olan yakınlığı, bu kimliğin korunmasına yardımcı olur.
28. Union Kilisesi (Union Church of Istanbul)
Beyoğlu’nda bulunan Union Kilisesi, özellikle çok uluslu ve mezhep ayrımı gözetmeyen bir Protestan cemaatine hizmet eder. Ayinler genellikle İngilizce olarak yapılır. Bu kilise, İstanbul’da yaşayan Batılı expat’lar ve farklı Protestan mezheplerine mensup yerel Hristiyanlar için önemli bir buluşma noktasıdır.
29. Hollanda Kilisesi (Dutch Chapel)
Beyoğlu’nun merkezinde, Hollanda Konsolosluğu’na bağlı olarak faaliyet gösteren bu tarihi şapel, Hollandalı ve diğer Kalvinist cemaate hizmet vermektedir. 18. yüzyıldan kalma bu yapı, İstanbul’daki Protestan tarihinin önemli bir parçasıdır.
30. İtalyan Protestan Kilisesi
Beyoğlu’nda yer alan bu kilise, İtalyan Protestan cemaatine hizmet verir ve İtalyan kültürü ile Protestan inancını birleştiren bir atmosfer sunar.
Süryani ve Diğer Kiliseler: Kadim Anadolu Kökleri
Süryani cemaati, Hristiyanlığın en kadim dillerinden Aramice’yi kullanan, kültürel kökleri Güneydoğu Anadolu’ya uzanan önemli bir topluluktur. İstanbul’da hem Ortodoks hem de Katolik Süryani kiliseleri mevcuttur.
31. Ayın Yüzü Süryani Ortodoks Kilisesi (Meryem Ana, Tarlabaşı)
Tarlabaşı’nda, şehir merkezine yakın bir konumda bulunan bu kilise, İstanbul’daki Süryani Ortodoks (Süryani Kadim) cemaatinin ana merkezidir. Kilise, geleneksel Süryani mimarisi ve ritüellerini sadık bir şekilde yansıtır. Ayinler, Aramice (Süryanice), Türkçe ve zaman zaman Arapça dillerinde yapılır. Süryani Kadim Patrikliği’nin önemli temsilcilerini barındıran bu yapı, cemaat üyeleri için büyük bir manevi ve kültürel sığınaktır.
32. Mor Efrem Süryani Kadim Kilisesi (Yeni Açılan, Yeşilköy)
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde sıfırdan inşa edilmesine izin verilen ilk kilise olan Mor Efrem, İstanbul Süryani Kadim cemaati için tarihi bir adımdır. Modern Süryani mimarisi ile geleneksel unsurları birleştiren bu yeni yapı, Yeşilköy’de hizmete açılmıştır ve Süryani cemaatinin artan ihtiyaçlarına cevap vermeyi amaçlamaktadır. Hem mimari hem de sembolik olarak büyük bir öneme sahiptir ve cemaatin geleceğe dair umutlarını yansıtır.
33. Bulgar Sveti Stefan Kilisesi (Demir Kilise)
Haliç kıyısında, Balat’ta yer alan Sveti Stefan, dünyada demirden yapılmış tek kilise olmasıyla ün salmıştır. Avusturyalı bir firma tarafından Viyana’da prefabrik olarak üretilip gemilerle İstanbul’a getirilerek 1898 yılında Haliç kıyısında birleştirilmiştir. Neo-Gotik ve Neo-Barok stilinin ender bir örneğidir. Bulgar Eksarhlığı’na bağlı olan bu kilise, uzun bir restorasyon sürecinden sonra yeniden ibadete açılmış olup, sadece Bulgar cemaati için değil, tüm İstanbul için önemli bir tarihi ve mimari simgedir.
34. Süryani Katolik Kilisesi (Deyr-i Ahmar)
Tophane’de bulunan bu kilise, İstanbul’daki Süryani Katolik cemaatine hizmet vermektedir. Doğu ritüelini Katolik inancıyla birleştiren ayinler düzenlenir.
35. Ermeni Protestan Kilisesi (Beyoğlu)
Ermeni cemaatinin Protestan mezhebine mensup üyelerine hizmet veren bu kilise, Beyoğlu’nda yer alır. Ermeni kültürü ile Protestan teolojisini harmanlayan bir ibadet ortamı sunar.
36. Aya Yorgi Manastırı Kilisesi (Büyükada)
Büyükada’nın en yüksek tepesinde, “Yüce Tepe”de bulunan bu manastır ve kilise, sadece İstanbul’un değil, Ortodoks dünyasının da en kutsal mekanlarından biridir. Özellikle 23 Nisan ve 24 Eylül’de binlerce kişinin yokuşu yürüyerek çıktığı hac yeri olarak bilinir. Kilisenin tarihi 17. yüzyıla kadar uzanır. Eşsiz manzarası ve manevi yoğunluğu ile ünlüdür.
37. İngiliz Konsolosluk Şapeli (St. Helena)
Beyoğlu’nda, İngiliz Konsolosluğu kompleksi içinde yer alan bu şapel, Anglikan cemaatine hizmet verir ve daha butik, resmi bir ibadet ortamı sunar.
38. Sent Jozef Kız Lisesi Şapeli
Kadıköy’de bulunan bu şapel, Sent Jozef Lisesi bünyesinde Katolik ayinlerinin yapıldığı bir ibadet alanıdır.
39. Sent Pol Katolik Kilisesi (Küçük Efes, Karaköy)
Karaköy’de bulunan Sent Pol (St. Paul) kilisesi, küçük ama tarihi bir Katolik ibadet merkezidir ve bölgedeki Hristiyan mirasının önemli bir parçasıdır.
40. Mar Yuhanna Süryani Katolik Kilisesi (Kadıköy)
Anadolu Yakası’nda, Kadıköy’deki Süryani Katolik cemaatine hizmet veren bu kilise, Süryani ritüelini takip eder.
İstanbul’un Eşsiz İnanç Mozaiği
İstanbul’da faaliyette olan bu kiliseler, yüzyıllardır süregelen inanç özgürlüğünün ve kültürel zenginliğin somut kanıtlarıdır. Her biri, farklı bir mimari tarza, farklı bir ritüele ve farklı bir cemaat hikayesine sahiptir. Fener’in tarihi sokaklarındaki kadim Ortodoks Patrikhane’sinden, İstiklal Caddesi’ndeki görkemli Katolik katedrallerine ve Yeşilköy’deki yeni inşa edilen Süryani kilisesine kadar, bu yapılar İstanbul’un sadece coğrafi değil, aynı zamanda manevi bir köprü olduğunu da göstermektedir. Bu kiliseleri ziyaret etmek, şehrin sadece Osmanlı veya Bizans değil, aynı zamanda küresel Hristiyanlık tarihinin de merkezi olduğunu anlamak demektir. Her bir taş, her bir ikon ve her bir ayin, İstanbul’un bitmeyen çok sesliliğini ve hoşgörü geleneğini yansıtır.
